قصه های اشباح – Ghost Stories

انگلیسی ها یک ویژگی جالب دارن (منظورم فیلم سازان این کشور هستش) که خوب بلدن همه ژانر ها رو با هم مخلوط کنن. شاید بهترین مثال هم ادگار رایت باشه که تو فیلم شان مردگان زامبی ها رو با کمدی مخلوط کرد. در هات فاز پلیس بازی رو با ترس و جادوگری و در ته دنیا هم موجودات فضایی رو ربط داد به فیلم های رفاقتی و جاده ای و درام.

یا مثلا یه فیلم دیگه یادم میاد به نام لیست کشتن که تقریبا سه نیمه بود. نیمه اول درام. نیمه دوم ترسناک با مایه های جادو و نیمه سوم اسلشر جنایی. البته زیاد فیلم رو دوست نداشتم اما این روند مخلوط کردن روایت ها و تغییر ناگهانی ژانر فیلم برام جذاب بود.

حالا جدیدا هم فیلمی اومده به نام قصه های اشباح. جرمی دایسون و اندی نایمن دو انگلیسی تبار هستن که این فیلم رو از تاتر ترسناک خودشون اقتباس کردن. گویا نسخه تاتری هم حسابی گل کرده.

قصه های اشباح تقریبا چند تا فیلم کوتاه حساب میشه. اما فرقش مثلا با فیلمی مثل کریپ شو یا فیلم اسپانیایی قصه های وحشی اینه که اپیزود های این فیلم بهم ربط دارن.

در این جا شخصیت اصلی – پروفسور فیلیپ گودمن – یه نفر هستش که اتفاقا یکی از نویسنده و کارگردان های کار – اندی نایمن – نقشش رو بازی کرده. و آقای گودمن یه مجری تلویزیونی معروفی هستن که کارش اینه بگرده دنبال پرونده های ماورالطبیعی و بعد اثبات کنه که این حرف ها چرت و پرت محض هستش. (از این بابت یاد فیلم  ۱۴۰۸ می افتم.  اون جا هم جان کیوزاک نقش نویسنده معروفی رو داشت که کارش این بود ثابت کنه روح و جن وجود نداره که البته اشتباه می کرد)

و در این فیلم هم آقای گودمن داره اشتباه می کنه. چون روح و جن حداقل در دنیای سینما که به وفور پیدا میشه.

بخوام در ژانر ترسناک حساب کنم فیلم خیلی سرپا و متفاوته. نوآوری داره. روایت هاش دیدنیه و بازی ها هم عالی. کارگردانی خیلی خوب. و با این که داستانک ها زیاده و شخصیت ها همینطور، اما فیلم اصلا پیچیده نیست.

من این کار رو خیلی دوست داشتم. واقعا حس می کنم یکی از متفاوت ترین فیلم های ژانر ترسناک رو می دیدم و فکر کنم پشتوانه ی نمایش نامه ای فیلم بوده که تونسته یه خون تازه به این نوع از داستان ها تزریق کنه. حالا این که فیلم ترسناک هست یا نه. به نظرم بگیر نگیر داره. یه قسمت هایی می ترسونه و یه قسمت هایی نه. اما در کل فیلم خوش ساخته. حوصله سر بر نیست. مسخره نیست و به تماشاگرش احترام میزاره. یعنی اگر نمی ترسیدی هم بالاخره چیزی داشت که بتونی از دیدنش لذت ببری. فقط من پایان بندی کار رو زیاد دوست نداشتم.  به نظرم تکراری بود و می تونست خیلی بهتر از این حرف ها تموم بشه.

در ضمن مارتین فریمن هم یکی از نقش های فیلم رو بازی می کنه. با این حساب ایشون تو سال ۲۰۱۷ دو تا فیلم ترسناک بازی کردن. یکی همین و یکی هم محموله که قبلا دربارش نوشتم.

قصه های اشباح یه فیلم ترسناک تر و تمیز و سالم به حساب میاد. سالم به معنی واقعی کلمه. یعنی انگار فیلم یه فیلتری گذاشته و تمام آت و آشغال ها و کلیشه ها و خون خونریزی حال بهم زن هالیوود رو گرفته  و جدا کرده و انداخته دور.

اول این که فیلم اگر ارزان هم ساخته شده باشه به نسبت ارزان سازی های آمریکایی خیلی بهتر و شیک تر به نظر میاد. بهتر بگم که قصه های اشباح فیلم بساز بفروشی نیست. چون ژانر ترسناک پول درآور هستش و اگه یکمی بتونی یه داستان نیمچه چفت وبست دار تعریف کنی می تونی با کمترین هزینه، سود خیلی زیادی به دست بیاری. یا حداقل تو غرب که این طوره. برای همین خیلی از فیلم های این ژانر خود به خود میرن تو فاز بساز بفروشی. اما قصه های اشباح اصلا این طور نیست.

چشم در برابر چشم – میکل آنژ و میکل آنجلو آنتونیویی

یک فیلم کوتاه هفده دقیقه ای در یوتیوب هست که رسما آخرین حضور و کارگردانی میکل آنجلو آنتونیویی به حساب میاد. در این اثر کوتاه، آنتونیویی میره به کلیسا سن پیتروی روم و یکی از آثار میکل آنژ (تندیس موسی) رو مشاهده می کنه.

یا بهتره بگم فقط و فقط نگاه می کنه.

یه بحث مراقبت ذهنی یا Mindfulness اینه که شما باید چیزی رو (حالا می تونه شی باشه. می تونه درخت باشه یا هر چی) خوب نگاهش کنی. یعنی مثلا شما رفتی تو موزه. ۵۰ تا تابلو نقاشی هم اون جا به دیوار نصب شده. می تونی با یه دور کلی همه تابلو ها رو ببینی و بگی به به. چه قدر خوشگلن!

یا می تونی وقت بزاری و فقط یک تابلو رو با دقت ببینی. این قدر بهش خیره بشی و نگاهش کنی که شما و تابلو یکی بشید.

خیره شدن و تمرکز کردن در کلام آسون به نظر میرسه اما کار سختیه. پرش فکری به بیشتر ما انسان های کره زمین این اجازه رو نمیده که روی یک چیز تمرکز کنیم.

حالا آنتونیویی که انصافا بخوایم خیلی خودمونی  بگیم یکی از عارفان دنیای سینماست. این جا اومده و با این فیلم کوتاه به ما یاد میده که چطور باید عمیق نگاه کرد.

دوربین این جا حکم ما رو داره. یعنی رسما ما به همراه آقای آنتونیویی اومدیم به موزه و ایشون هم مثل یک معلم معنوی ما رو راهنمایی می کنه که چطور این اثر هنری رو ببینیم و درکش کنیم.

فیلم هیچ دیالوگی نداره. یادمون هم باشه که آنتونیویی این جا نقش بازی نکرده و خود واقعیش رو نشون میده. ایشون در اون زمان مدت ها بود قدرت کلامش رو به خاطر بیماری از دست داده بود. پس یک جورهایی وضعیت درونی آنتونیویی این جا نمایان میشه. اما بزرگ ترین حرفش اینه که درسته من نمی تونم حرف بزنم اما می تونم خوب نگاه کنم. و این شاید بزرگ ترین نعمت باشه.

که متاسفانه خیلی از ما از این نعمت خوب استفاده نمی کنیم و اصلا در طول روز یادمون میره که ما سالم هستیم و می توانیم ببینیم. این خیلی بالاتر از قدرت ابرقهرمان های پفکی فیلم هاست.

دوربین در بیشتر زمان فیلم روی قسمت هایی از مجسمه زوم میشه که شاید ما اگه اون جا حضور داشتیم هیچ وقت بهش دقت نمی کردیم. از حکاکی چشم ها گرفته تا فضای خالی بین دو مجسمه. حداقل دیدن این چیزها به من یاد داد و فهموند که تا الان ۹۰ درصد چیزها رو خوب نگاه نکردم و سرسری ازشون رد شدم.

به نظرم دیدن همین اثر کوتاه کار چند تا کتاب رو می کنه. من علاقه ای به خوندن این تیپ کتاب ها ندارم و اصلا نمی دونم تو بازار کتاب هست یا نه (که قطعا هست) ولی احتمالا تیترهایی با نام چگونه بهتر ببینیم و این حرف ها موجوده. که نویسنده نشسته صد تا دویست صفحه در مورد نوع دیدن آثار هنری نوشته و ما هم باید بخونیمش. که به نظرم زیاد کاربردی نیست.

نگاه کردن یعنی نگاه کردن. به همین سادگی. و اگه می خواهید آموزش درست نگاه کردن رو هم ببینید، می تونید برید سراغ همین فیلم کوتاه.

شباهت جیگسا و جان فورد (سری فیلم های اره و سریال وست ورلد)

این متن درباره سریال وست ورلد و سری فیلم های اره است و ممکنه داستان برای شما لو بره.

…………………

مقایسه جیگسا (تابین بل) و جان فورد (آنتونی هاپکینز) خیلی اتفاقی به ذهنم رسید. در حال دیدن اپیزود نهم از فصل دوم بودم که فورد گفت:

جرقه از همین دیالوگ شروع شد. چون دقیقا بازی کردن با انسان ها و گذاشتن اون ها در موقعیتهای ویژه و خطرناک هدف تمام کارهای جیگسا بود. ( نکته این که جیگسا لقبی هستش که خبرنگارها و پلیس های جنایی به این شخص دادن و نام شخصیت اصلیش جان کریمر هست) او زندگی رو یه بازی بزرگ می دید و به هر قیمتی که شده بود می خواست بعضی افراد رو تو کارش شریک کنه.

حالا که می بینم، جان فورد هم دقیقا نسخه ای دیگه از جیسگا ست. (نام اول هر دو شخصیت هم که جان هستش و نمی دونم این جان ها چرا این قدر علاقه دارن با جان آدما بازی کنن)

در هر دو سری آثار ما با خشونت های بی حد و مرزی طرفیم. در فیلم های اره، خشونت تو دنیای تعریف شده توسط جیگسا رخ میده. و تو سریال وست ورلد، این خشونت در دنیای ساختگی جان فورده.

اما هدف هر دو نفر به نظر می رسه که یه چیز باشه.

اون ها خودشون رو مثل پروردگار می دونن. قوانینی رو برای دنیای ساختگی خودشون خلق کردن و از مخلوق ها دعوت می کنن (یا به اجبار میارنشون) که این قوانین رو رعایت کنن و بازی رو هم اجرا کنن.

حالا شاید به نظر بعضی از طرفدارای دو آتیشه وست ورلد خوش نیاد که این سریال رو دارم با آثاری مثل اره مقایسه می کنم. در نگاه عموم، اره ها چیزی جز فیلمای پر از خشونت و خون و خون ریزی نیستن. اما باید این نکته رو در نظر داشته باشین که اره شماره یک اتفاقا کمترین میزان خشونت رو داشت. حتی از سریال وست ورلد هم کمتر. و بعضی سکانس ها هستش که اگه بیننده حرفه ای نباشید، تشخیص سخته که بعضی تصاویر برای سریال وست ورلد هستش یا فیلم های اره.

منتها چون ماجرای اره هولناک بود و با تدوین تند و اعصاب خرد کن به نظر می رسید که این فیلم خیلی خشن تر هستش. که اصلا این طوری نبود. در اره یک ما زیاد خشونت نمی بینیم، فقط اون رو می شنویم و می دونیم که داره خارج از کادر اتفاق می افته. در اره های بعدی مخصوصا از شماره ۴ به بعد بود که خشونت شد هدف اصلی سری آثار پول ساز اره. حتی در فیلم های بعدی هم نگاه فلسفی و تلخ جیگسا به زندگی دیگه اثر خودش رو از دست داد و اون هم تبدیل شد به یک ماشین آدم کشی.

ملاک من بیشتر اره یک تا سه هستش.

حالا دوباره برم سراغ بعضی شباهت ها.

هر دو نفر به شدت با سواد به نظر می رسن. انگار تمام فلسفه قدیم و جدید و نظریه هایی درباره زندگی و اخلاق رو از حفظ هستن و هر بار که دیالوگی به زبان میارن باید بریم و چند تا مطلب بخونیم یا تو وب جست و جو کنیم تا کلیت کار دستمون بیاد.

هر دو آثار با زمان بازی می کنن. در فیلم دوم اره برملا می شه که نصفی از داستان در گذشته اتفاق افتاده، دقیقا چیزی که در پایان فصل دوم وست ورلد اتفاق افتاد. یا در فیلم سوم اره که ما داریم همزمان دو ماجرا رو دنبال می کنیم و در آخر متوجه می شویم که این اتفاق ها داره همزمان رخ میده و برعکس فیلم های قبلی گذشته یا آینده ای در کار نیست، و دقیقا این همزمانی و بازی زمانی رو در فصل دوم وست ورلد هم دیدیم.

جیسگا و فورد درس زندگی میدن منتها معلم های به شدت بی رحمی هستن و ترسی هم از کشته شدن انسان ها دیگه ندارن.

جیگسا در قسمت های دور افتاده از شهر مکانی رو انتخاب می کنه و با تله ها و معماهایی که کار گذاشته و به کمک عروسک هاش! به افرادی که در اون مکان جمع کرده اجازه میده که معماها رو بازی و حل کنن و اگه بتونن جون زنده به در ببرن، برای همیشه آزاد میشن.

فورد هم حتما تو قسمتی دور افتاده از یکی از ایالت های آمریکا، وست ورلد را خلق کرده. منتها مردمی که به اون جا میان با پای خودشون قدم به وست ورلد میذارن و خبری از آدم ربایی نیست. فورد با تله ها و معماهایی که گذاشته و به کمک عروسک هاش! داره حسابی با بازی کردن با جون و زندگی و  اعصاب روان انسان ها و همچنین ما تماشاگرا سرگرم میشه.

فورد و جیگسا از انسان دو پا بیزارن. در این جا فکر می کنم  جیگسا از فورد رحیم تر به نظر میرسه. چون  با تمام این شکنجه ها، راهی برای نجات میذاره. جیگسا اعتقاد به رستگاری داره. اما فورد، ایشون به کل از بشریت ناامید شده. ربات ها براش نوع بهتر بشریت به حساب میان.

در این میان هم میفهمیم که هر دو این شخصیت ها از همکار استفاده می کنن. از افرادی که در اول داستان اصلا فکرش رو هم نمی کردیم که این ها در اصل دست آموخته جیسگا و فورد بودن.

هر دو سری آثار به شدت به پیچش داستانی وابسته هستن. سری اره که به شوک های ناگهانی آخرش معروفه . پایان بندی فیلم اول و دوم و یکی دیگه شون که فکر کنم اره پنجمی بود از لحاظ میزان حیرت انگیز بودن شوک داستانی، بهترین حساب میشن.

وست ورلد هم با شوک نهایی اش معروف شده. به طوری که تو انجمن سایت معروف reddit فقط حدس و بحث و گمان درباره رمز و رازهای وست ورلده و این که قراره چطوری تموم بشه ( که البته ای کاش این طوری نبود. سریالی مثل وست ورلد نباید تمام هدفش رو برای شوک بذاره. مگه بهترین سریال هایی که اخیرا پخش شده، مثل leftovers و mindhunter، به این میزان وابسته به پایان بندی و شوک نهایی بودن؟  این سریال ها هم پیچش ناگهانی داستانی داشتن اما در پایان کار چیزی که به یادمون می موند و بحث می شد کلیت فصل و داستانش بود و فقط به یک نکته خاص از سریال پرداخته نمی شد)

در پایان فصل اول فورد توسط مخلوقش کشته شد و به راحتی هم این مرگ رو پذیرفت، همون طور که جیسگا هم بدون ترس مرگش رو قبول کرد.

 اما در فصل دوم، فورد برگشت و به هر صورتی، چه تو خیال و چه در حافظه ربات ها خودش رو نمایان کرد. جیگسا هم بعد از مرگش با فیلم ها و نوارهایی که از خودش به جا گذاشته بود، در تمام داستان نقشش رو کاملا ایفا می کرد.

فورد رفته بود اما حضور داشت.

جیگسا رفته بود اما حضور داشت.

هر دو این شخصیت ها به شدت پیچیده هستن. هر چقدر هم تحلیل و نوشتن درباره این که کار این افراد بالاخره خوبه یا بد و چه جایگاهی در اخلاق و وجدان دارن بی فایده ست. باید چیزی که هست رو دید و پذیرفت. نیازی نیست بگیم اگه جیگسا این طوری نبود چی می شد و فورد اون طوری نبود چی کار می کرد. یه اثری نوشته و ساخته شده  و باید همون رو پذیرا باشیم. بماند که رمز و راز مثل هاله ای سخت چنان دور بعضی از شخصیت های دنیای سینما و تلویزیون و ویدیو گیم و ادبیات پیچیده میشه که به سختی میشه انتظار داشت که اون ها رو مثل یه انسان عادی تحلیل کنیم.

مقبره نورد / Tomb Raider

یه فیلم بدردنخور دیگه هم به کارنامه اقتباس های سینما از ویدیو گیم ها اضافه شد. بازی تومب ریدر سال ۲۰۱۳ ریبوت شد. سازنده های سری جدید می خواستن که کاملا یه لارا کرافت نو خلق کنن و مصایب و لذت های این دختر ماجراجو رو با نسل جدید درمیون بزارن.

من که اصلا از سری های قبلی این بازی ها خوشم نمیومد. واقعا نمی تونستم باهاشون ارتباط برقرار کنم. اما وقتی سری جدید ساخته و پخش شد و اون رو بازی کردم حسابی تعجب کردم. تومب ریدر تبدیل شد به یکی از لذت بخش ترین تجربه های من. البته کاری ندارم که اواخر بازی یک مقدار همه چیز بیش از حد تکرار می شد و داستانش هم چنگی به دل نمی زد. اما در کل این یه نوسازی اساسی حساب می شد و من رو که طرفدار این بازی ها نبودم، تونست جذب کنه و تبدیلم کنه به یک طرفدار خوب.

در دنیای سینما هم قبلا دو تا فیلم از این بازی ها ساخته شده بود و نقش لارا کرافت رو هم آنجلینا جولی بازی می کرد. حالا باز هم کاری نداریم من از فیلم دومش بدم نیومد ولی باید کاملا قبول کرد که این دو نسخه سینمای بنجل هایی بیش نبودن.

حالا بعد از چند سال، سینمایی ها هم تصمیم گرفتن که لارا کرافت رو با یه بازیگر جدید نوسازی کنن. آلیشیا ویکاندر برای این نقش انتخاب شد که تو نگاه اول به نظرم انتخاب درستی نبود و اما وقتی در فیلم دیدمش نظرم تغییر کرد و اتفاقا خیلی هم به نقش لارا میومد. در ضمن این فیلم جدید رو هم بر اساس نسخه بازی سال ۲۰۱۳ ساختن.

با اینکه بازیگر لارا خوبه، اما فیلم واقعا قابل دیدن نیست. یا حداقل برای من نبود. جلوه های ویژه خیلی خوبی داره اما به شدت بی روح می زنه. تو بازی اگه اتفاقی برای لارا می افتاد و زخمی می شد من استرس می گرفتم. بدن درد همین طور. خلاصه با بازی یک چیزی در من فعال می شد. اما در فیلم اصلا این طوری نبود. حتی اگه تجربه نسخه ویدیو گیم رو هم نداشتم، باز هم فیلم بد بود. من کل فیلم عین یه صورت سنگی مادر زاد نشسته بودم و کار رو نگاه می کردم. نه استرسی، نه حس و حالی، نه خنده ای نه گریه ای نه هیجانی. این فیلم اصلا احساسی نداشت که بخواد حس آدم رو برانگیزه. البته از فاجعه اقتباسی سینمایی از بازی  (فرقه قاتلین) Assassin’s Creed بهتر بود. اون فیلم رو با انتظار بالا رفتم و تو سینما هم دیدمش که عذابم دو چندان شد. باز تلویزیون چون قطع تصویر کوچیکتره خود به خود فیلم ها اثرشون کمتر میشه. حالا چه شاهکار باشن چه آشغال. اما روی پرده سینما تصویر اصالت داره و وای به حالمون اگه فیلمه اصالت نداشته باشه. آدم قشنگ دچار افسردگی و حالت تهوع می شه. فیلم فرقه قاتلین هم برای من چنین حالتی رو داشت. دو ساعت بود ولی انگار شش ساعت تو سالن نشسته بودم. مگه عذاب تموم می شد!

تومب ریدر جدید حداقل دو سه جا یک اکشن و ری اکشن گذرایی داشت و در حد چند ثانیه امیدوار می شدم که بله. این فیلم دیگه می خواد طلسم اقتباس های بد از بازی ها رو بشکونه. که البته این کار رو نکرد. دیالوگ های خنده دار و ضعیف و همین طور داستانش هم که بماند. بالاتر نوشتم که داستان بازی زیاد برام جالب نبود، ولی حداقل همون داستان نیمچه کلیشه ای از فیلم نامه این فیلم به مراتب بهتر بود. کارگردان تومب ریدر نسخه جدید آدم خوش فکر و با استعدادیه. روآر یوتاگ اهل نروژه و اتفاقا یه فیلم ترسناک خیلی خوبی داره به اسم کولد پِرِی.

ولی نمی دونم چرا تا حالا یه اقتباس خوب از بازی ها نداشتیم. یعنی مثلا باید کارگردان های نامداری مثل نولان و دنی ویلنو و پارک چان ووک و فیلم نامه نویس های بزرگی مثل اریک راث و آرون سورکین بیان از بازی اقتباس کنن؟

خب این آدما که فکر نکنم کلاس کاریشون اجازه بده بیان این سمت و سو ها. پس می مونه عوامل متوسط رو به خوب که تا الان هیچ کدومشون برای یه اقتباس آبرومند از یه بازی امتحانشون رو جالب پس ندادن. پس یعنی باید به کل قید نسخه سینمایی از بازی ها رو زد؟

بالاخره به روز جواب این سوال مشخص میشه.

نکته:

من به انیمیشن رالف خرابکار کاری ندارم. اول این که اون انیمیشن بود و دیزنی و پیکسار دست به هر چی می زنن خوب میشه و در نظر بگیرین که رالف خرابکار بازی خیلی قدیمی است که اصلا دیگه کسی نمی دونه چه جوری بوده.

ماجرای شگفت انگیز بیل و تد/ Bill & Ted’s Excellent Adventure

این فیلم از اون دهه هشتاد میلادی های مادرزاده. وضعیت مو و لباس. موزیک ها. ماشین ها. شوخی های لوس. شاید برای همینه که این کار برای آمریکایی جذابیت دوچندان داره. همون طور که مثلا دهه شصت برای ما جذابه.

 من از طریق مصاحبه ای با اد سولومون با این فیلم آشنا شدم. البته می دونستم که چنین فیلمی با بازی کیانو ریوز وجود داره و کلی هم طرفدار داره و بعد از سال ها هم قراره قسمت سومش ساخته بشه. و همیشه هم ته ذهنم بود که مجید بالاخره باید این فیلمو ببینی. تا اینکه پادکست مصاحبه با اد سولومون رو گوش دادم. سولومون یکی از فیلم نامه نویس های بیل و تد هست که چند سال بعدش با نوشتن فیلم نامه قسمت اول مردان سیاه پوش خیلی ها( از جمله من رو) طرفدار سینمای علمی تخیلی کرد.

بیل و تد اولین کار رسمی سینمایی سولومون هست و خیلی جوون بوده و با دوستش کریس میتیسون تو چهار روز نسخه اولیه فیلم نامه رو نوشته! سفر شگفت انگیز بیل و تد ایده اصیلی نداره. یعنی حتی با همون دهه هشتاد هم بسنجیم ماجراهای سفر زمان بارها در فیلم های شاخص تر نشون داده شده بود و دلقک بازی های بیل و تد هم آن چنان ویژه و خاص نیست. یعنی منطق سینما حکم می کرده که این فیلم اصلا رنگ پرده نبینه و فراموش بشه.

اما در سینما منطق خیلی وقت ها مفت نمی ارزه. بیل و تد اکران میشه. منتقد ها در نوشته هاشون فیلم رو تکه پاره می کنن. یک فروش مناسبی می کنه و در طی سال ها بعد تبدیل میشه به فرهنگ عامه مردم.

بیل و تد تبدیل میشن به فرهنگ!

اگه چهار تا منتقد و رفیق فیلم باز منتها از نوع هنریض دارید به نظرم این فیلم رو باهاشون نبینید. اگه خودتون هم هنریض هستید این فیلم رو نبینید. اصولا چیزهایی که من تو بلاگم دربارشون می نویسم برای این تیپ افراد نیست. ولی اگه می خواید یه کیانو ریوز مشنگ ببینید و یه جاهایی هم حسابی از فیلم بخندید و یک جاهایی از هم شدت لوس بودن و از شدت بد بودن شوکه بشید که این فیلم چطوری رسیده به این موقعیت که در سال ۲۰۲۰ می خواد قسمت سومش ساخته بشه… حتما برید سراغش.

اتفاقا فیلم برای بچه ها هم بامزه ست. شخصیت های تاریخی هم زیاد داره. بیل و تد میرن تا به خاطر این که تو امتحان نهایی درس تاریخ تجدید نشن، شخصیت هایی مثل ناپلئون و لینکلن و چنگیز خان و سقراط و بتهوون و فروید رو از دوران های تاریخی خودشون می دزدن و میارن به زمان حال. (یاد خودم افتادم که یک بار از ترس امتحان تاریخ که هیچی بلد نبودم خودم رو به مریضی زدم و بعد مدیر مدرسه زنگ زد آمبولانس اومد و به من سرم زدن و خلاصه یک وضعیتی! یعنی اون روز من هم تقریبا یک سفر شگفت انگیز مجید وار بود)

یه جاهایی از فیلم ناخودآگاه یاد ماتریکس می افتادم! حالا شما می تونید بخندید ولی واقعا به نظرم رسید واچوفسکی ها این فیلم رو هم در نظر داشتن و با توجه به این که یکی از نقش های اصلی هر دو فیلم کیانور ریوز هست چنین چیزی اتفاقا خیلی عادیه و واچوفسکی ها هم خواستن ادای دینی کنن به فیلم های دوران نوجوانیشون.

مثلا این که وسیله سفر زمان بیل و تد یه باجه تلفن هست.

که تو ماتریکس هم برای خارج شدن از دنیای مجازی ماتریکس و ورود به واقعیت باید  حتما برن تو باجه تلفن.

یا مثلا این جا. که بیل و تد دارن یواشکی از دست پلیس ها فرار می کنن تا برن شخصیت های تاریخی رو که زندانی شدن نجات بدن و از بین پارتیشن های اداره عبور می کنن.

دقیقا مثل اوایل ماتریکس یک که کیانو ریوز از دست مامور اسمیت داشت فرار می کرد.

خود به خود خندم گرفته بود و ماتریکس هم برام یه طعم تازه گرفت 🙂

نکته

معروف ترین وسیله سفر زمان به نظرم باجه پلیس دکتر هو سریال معروف انگلیسی باشه. ولی خب تو این فیلم هیچ ارجاعی به دکتر هو نمیشه. یا نمی دونستن چنین سریالی وجود داره یا می دونستن و به روی خودشون نیوردن!

معیوب/ Basket Case

من کوچیک که بودم و فیلمای خونگی درست می کردم، برای تیتراژ پایانی می رفتم و از یه فیلم خارجی، اسامی نهایی رو جدا می کردم و به ته فیلم خودم می چسبوندم که مثلا بگم بله، ما هم عواملی داشتیم!

حالا خوندم که فیلم معیوب هم گویا عوامل پشت صحنه اش به قدری کم بودن که کلی اسم از خودشون اختراع کردن و اونا رو به عنوان عوامل ساخت در تیتراژ پایانش جا زدن.

خندم گرفته بود. با خودم می گفتم که پس از همون دوران کودکی روحیه کالت و فیلم سازی ارزون (اما جا زدن به عنوان فیلم گرون!) در من وجود داشته و هنوز هم داره.

معیوب طبق تعریف رسمی که براش شده باید ترسناک باشه اما تقریبا همه چیز هست به جز فیلم ترسناک. نمی تونم لزوما بگم که از اون دست آثار خیلی بد و افتضاحه. چون اون قدر هم بد نیست. فیلم دوست داشتنیه و من هم از دیدنش لذت بردم. کاشف به عمل اومد که به جز من هم کلی طرفدار در سطح دنیا داره و اتفاقا نسخه دوم و سومی هم از فیلم ساخته شده . البته برای من دیدن همین فیلم اول کفایت می کنه. می دونید چرا؟ چون همون طور که درباره فیلم مردی از زمین مثال زدم، ساختن دنباله برای این تیپ آثار بیهوده ست. وقتی که این فیلم ها دارن تولید می شن، سازنده ها اصلا خبر ندارن که دارن چکار می کنن و چی می سازن.  مثل یه کودک. مثل خودم که کوچیک تر بودم و فیلم و انیمیشن می ساختم. اصلا نه از قوانین سینما و فیلم نامه نویسی سر در میُوردم و نه خیلی چیزها، اما فقط می ساختم. می رفتم جلو و ادامه می دادم. یعنی ناخودآگاه. یعنی با عشق و شور و حال. که خود به خود بعد از ساخته شدن فیلم و دیده شدنش توسط افرادی، این شور و حال به بعضی از تماشاگران هم منتقل می شه. (حالا ممکنه طرف می خواسته کمدی بسازه اما تبدیل میشه به یه فیلم جدی، می خواسته ترسناک بسازه اما تبدیل می شه به کمدی) خلاصه که همین ندونستن ها ست که به نظرم فرهنگ کالت رو ساخته و بهش قدرت داده. اما وقتی فیلم به هر نحو معجزه آسایی موفق می شه، ساختن دنباله دیگه تبدیل میشه به یه کار آگاهانه. دیگه سازنده ها فهمیدن که افرادی در این کره خاکی هستن که فیلمشون رو دوست دارن،  پس میرن و این بار با بودجه ای بیشتر و شاید عوامل فنی بهتر فیلم های دو و سه و غیره می سازن که هیچ وقت آن چنان موفق نمیشه. ( البته این وسط استثنا هم داریم. مثلا ادامه شب مردگان زنده جرج رومرو واقعا خوب بود. نسخه دوم فیلم کارمندان همین طور)

اما در بیشتر موارد، دیگه جادوی نسخه اول از بین رفته. خودآگاهی در بیشتر مواقع دشمن هر چیزیه، مخصوصا خلق هنر.

این فیلم تقریبا هیچ نکته فنی و مثبتی نداره. کات ها اشتباه ست. فیلم برداری شلخته ست. بازی ها آماتوره. هیولای فیلم خنده داره. داستان فیلم مضحکه. اما همه این ها دست به دست هم داده و این کار رو تبدیل کرده به فیلمی که می تونم بی هیچ دردسری دوستش داشته باشم! و این که محض خنده هم میشه دسته جمعی و با دوستان صمیمی دید (امتحان کنید. جدی میگم. دور هم جمع شدن و دیدن فیلم های ترسناک بد از دیدن خیلی شاهکار های سینما بیشتر کیف میده)

البته بذارید اون قدر هم کیفیت فیلم رو زیر سوال نبرم. در قسمت هایی از کار هست که وضعیت خیلی ناراحت کننده و اعصاب خرد کنی پیش میاد. دو قلو های بهم چسبیده که یکی از این قل ها ناقصه و فقط دست و کله داره و از بدن برادر سالمش جدا می شه و بعد از مدتی برادر سالمه میره و قل ناقص رو که زنده هم است بر می داره و در سبدی نگه می داره و با هم میرن تا انتقامشون رو از دکترهایی که باعث و بانی این عمل جراحی بودن بگیرن و اون ها رو تیکه پاره می کنن. پس می بینید که داستانش کاملا ناخوش احوال و مریضه. با این که این کله و دست ناقص خیلی خمیری و کارتونی به نظر میرسه ، اما واقعا یه جاهایی وسط فیلم آدم حس بدی می گرفت. حضور این موجود در عین خنده دار بودن، یک جورهایی چندش آور هم بود.

این فیلم رو می دیدم و با خودم می گفتم مجید تو دقیقا چرا این فیلم ها رو دوست داری و می بینیشون؟

و حقیقتش هنوز هم نمی دونم چرا.

کاراگاه استرایک/ Strike

جی کی رولینگ بعد از پایان سری هری پاتر یک رمان نوشت به نام خلا موقت. چون همان زمان که ترجمه و چاپ شد آن را خواندم، دقیق داستان یادم نمی آید و باید بار دیگر بروم سراغ خواندنش. اما در کل داستان تلخی بود و پر از شخصیت.  بعد از این کتاب بود که آوای فاخته چاپ شد. یک داستان کاراگاهی. منتها رولینگ کتاب را با نام مستعار رابرت گالبریث می نویسد. تا کنون هم سه جلد از این سری آثار آمده است و جلد چهارم هم که Lethal White نام دارد به زودی تاریخ انتشارش اعلام می شود.

این داستان های جنایی، کاراگاهی دارد به نام کورمورن استرایک که ایشان هم یک منشی و همکار دارد به نام رابین، این دو نفر شرلوک و واتسون وار می روند جلو و معماها را حل می کنند و جنایت کاران را به سزای اعمال خود می رسانند. بریتانیایی ها استاد این کاراگاه بازی هستند و بهترین این نوع داستان ها (یا بهتر بگویم شخصیت ها) را مدیون شان  هستیم و حالا خانم رولینگ هم به این میدان وارد شده و تا به حال که سربلند بیرون آمده است.

هر سه کتاب را خوانده ام و به نظرم هر جلد هم بهتر از جلد قبلی بود. معما و قتل ها در هر کتاب پیچیده تر می شد و شخصیت ها هم عمق بیشتری گرفتند. کورمورن استرایک در ظاهر امر، تمام کلیشه های کاراگاهان ادبیات را دارد. عاشق است. متنفر است. بیمار است. یک پایش را در جنگ از دست داده است. الکل مصرف می کند. سیگار می کشد. وضعیت زندگی اش آشفته است و غیره.  اما پرداخت رولینگ برای این شخصیت آن را کاملا از کلیشه جدا کرده است. مخصوصا رابطه ای انسانی که استرایک با رابین برقرار می کند (رابین یک نامزد هم دارد و اتفاقاتی هم این وسط می افتد که نمی گویم تا داستان لو نرود) ماجرا را انسانی تر می کند. بر خلاف شرلوک هلمز و پوآرو و خانم مارپل که بیشتر شخصیت هایی هستند –نوشته – شده، کورمورن استرایک را می توان به عنوان همسایه کناری مان هم تصور کرد. در این حد عادی است. اما به هر حال باهوش و نکته سنج هم است. در کل رولینگ خیلی از چیزهای موجود و از قبل نوشته شده را می گیرد و آن را برای خودش می کند. (هری پاتر هم کلیشه کم نداشت) شخصیت پردازی رولینگ چنان قوی است و روابط و احساسات درونی و بین آدم ها را ملموس و زمینی می کند که اگر کلیشه ای هم در کار باشد، زیر قلم رولینگ به نوآوری تبدیل می شود.

حالا می رسیم به اقتباس تلویزیونی از سری کتاب های کورمورن استرایک

به نظرم بدترین اقتباسی بوده که تا به حال از آثار رولینگ شده است. مینی سریال بر اساس رمان خلا موقت هنوز پخش نشده است و نمی توان درباره آن چیزی گفت. اما سریال استرایک حتی از بدترین نسخه سینمایی هری پاتر هم ضعیف تر است. اول این که بازیگران این سریال به نظرم اصلا به چیزی که رولینگ نوشته است نمی آیند. استرایک و رابین در کتاب انگار دو موجود متفاوت هستند. البته قبول دارم که این جا قدرت کتاب و تخیل ما خواننده ها است که تصورمان یک چیز است و تصویر چیز دیگری می شود. ( مثلا دولورس آمبریج در فیلم های هری پاتر هم برای من این گونه بود. یعنی چیزی که از این شخصیت در ذهن داشتم اصلا به بازیگری که برای نقش انتخاب شد نمی خورد. ولی تمام دیگر شخصیت های هری پاتر دقیقا نزدیک بودند به نسخه ادبی شان)

حالا از انتخاب بازیگر بگذریم، اصلا رابطه و شیمی بین استرایک و رابین در سریال خوب پرداخته نشده است. در کتاب چه شخصیت ها و چه کل روایت شجاعانه است. اصالت دارد. رک و پوست کنده است. اما در سریال همه این ها تبدیل شده است به اپیزودهای نازل سریال های خیلی معمولی. یعنی من حس می کردم که عوامل پشت صحنه این سریال یک مقدار شور و شوق برای ساخت این اقتباس ندارند. مثال خیلی بدتر بخواهم بزنم این است که انگار سریال استرایک در صدای و سیمای وطنی تولید شده است. با همان میزان آبکی بودن. چه تصویر و چه متن!

از دیدن این سریال خیلی سرخورده شدم. فقط سه اپیزود دیدم و دیگر ادامه اش ندادم. ماجراهای کورمورن استرایک و رابین در ذهن من اقتباس خیلی زیبا تری به نظر می رسد.

سفر به سرزمین زن های ماقبل تاریخ/ Voyage to the Planet of Prehistoric Women

نکته: این اثر یک فیلم بد است که در این لینک درباره شان توضیح کوچکی داده ام.

پیتر باگدانوویچ که بین فیلم دوستان ایرانی آن چنان معروف نیست، یکی از بهترین کارگردان های دهه هفتاد بود و هنوز هم اسم و رسمش پا برجاست. البته من این جا کاری به آثار شاخص او ندارم. ایشان یک فیلم ساخته است که خود به خود می رود جزو فیلم های (به قدری بد که تبدیل می شوند به فیلم خوب). سفر به سرزمین زن های ما قبل تاریخ به قدری افتضاح است که من عاشقش شدم!

گویا فیلم اول یک نسخه روسی داشته است که در سال ۱۹۶۲ ساخته شده است.  بعد در سال ۱۹۶۵ یک نسخه آمریکایی از آن ساخته می شود و دوباره در سال ۱۹۶۸ باگدانوییچ با نام مستعارِ (دِرک توماس) می آید و با چسباندن تکه های از فیلم قبلی و مقداری فیلم برداری جدید، چنین آشغال دوست داشتنی را خلق می کند.

من که می دانم هیچ کس نمی رود چنین چیزی را ببیند. داستانی هم که در کار نیست که من بخواهم آن را لو بدهم. پس بعضی قسمت های از فیلم که برایم جالب بود را با شما به اشتراک می گذارم.

این فیلم علمی تخیلی خیلی تلاش کرد که ترسناک باشد. اکشن باشد. عمیق باشد. پر مغز باشد. اوج ترسناک ترین نما هم این جا بود که شر بودن وضعیت موجود را داشت می رساند. من عاشق زوم شدن روی چشم ها هستم. سرجیو لئونه استادش بود.

یک طراحی صحنه ارزان اما عالی. در حد ۲۰۰۱ اودیسه فضایی.

این جا فضانوردان پا به سیاره جدید گذاشته اند و بیرون می روند تا تحقیقی انجام بدهند که در یک لحظه یک سری گودزیلاهای کوچک به اینها حمله می کنند. صحنه حمله کلا ۲ دقیقه هم نمی شود و فضانوردان به قدری خونسرد رفتار می کنند که هر جور بخواهیم حساب کنیم یک نوآوری محسوب می شود. و نمی دانم چرا خود به خود یاد قسمتی از آخرین فیلم بیگانه افتادم. در آن جا هم هیولاها از مه شروع کردند به فضاپیماها حمله کردن.

یک هیولای دیگر.

یک دل نه صد دل عاشق ماشین فضایی شخصیت های اصلی شدم.

یک رباتی در این فیلم هست به نام جان. بامزه است و توپولو. و اصلا کل فیلم تقریبا روی این می چرخد و سرنوشتش خیلی جالب می شود. این جا هم یاد ربات معروف سری جنگ ستارگان افتادم. یعنی سی تری پی او.

در نظر داشته باشید این فیلم ۹ سال قبل از جنگ ستارگان ساخته شده است. و باگدانوویچ و جرج لوکاس تقریبا هم دوره هستند. زمانی که جرج لوکاس جنگ ستارگان را ساخته بود و هنوز اکران نشده بود همه مسخره می کردند و می گفتند که فیلم مضحک است. حتما آن هایی که می خندیدند فیلم های مثل همین سرزمین زن های ما قبل تاریخ را در نظر داشتند و اقعا هم باید حق داد. ربات های این فیلم ها هر دو خنده دارند اما یکی از آن ها تبدیل شده است به یکی از آیکون های پول سازی در جهان. بیشتر وقت ها نمی توان تشخیص داد که فرق بین شکست و موفقیت کجاست.

یک هیولای دیگر! راستی. این سرزمین همان طور که از نامش هم پیداست. ما قبل تاریخ است و هیولاهایش هم دایناسورها هستند. یعنی یک جورهای پارک ژوراسیک در فضا.

گروه خانم هایی که ساکن این سیاره هستند و با تله پاتی با هم در ارتباطند هم من را یاد فیلم های مثل واندر وومن و ویکر من انداخت. منتها با پرداخت خیلی بدتر. می گویند ویکر من (نسخه بازسازی با بازی نیکلاس کیج) خیلی بد است. احتمالا این فیلم را ندیده اند و نمی دانند درباره چه حرف می زنند.

………………….

از این تیپ کارها بیشتر معرفی خواهم کرد. اصلا توصیه ای به دیدن این آثار نمی کنم. فقط دوست دارم که در بلاگم به این فیلم ها اشاره کنم. همان طور که بهترین شاهکار ها در ذهن من می ماند. بدترین فیلم ها هم همین طور هستند. تنها آثار متوسط است که از یادم می رود. همین چند روز پیش یک فیلمی دیدم. رتبه خوبی هم داشت. اما معمولی بود. یک ماه دیگر اصلا نمی دانم چه دیده بودم. اما این فیلم همیشه با من می ماند. چون همان طور که چند بار گفتم، هنگام دیدنش، از شدت بد بودن به من خوش گذشت.

توصیه های برایان کاپلمن برای فیلم نامه نویسی – بخش ۱۹

سلام دوستان

برگ های قبلی آموزش فیلم نامه نویسی توسط برایان کاپلمن را به صورت عکس می گذاشتم. اما راستش هم این کار  وقت گیر هست و هم تعداد نکات کمتری در عکس جا می شد. از این به بعد به صورت ساده و در هر بخش، ۱۰ توصیه را درج می کنم.

قربانتان. مجید

…………………

برگ اول – دوم – سوم – چهارم – پنجم – ششهفتم – هشتم – نهم – دهم – یازده – دوازده –سیزده – چهارده – پانزده – شانزده – هفده – هجده

۱)  من زیاد اهل درس نویسندگی نیستم ولی یه کاری که خودم همیشه انجام میدم رو براتون توضیح میدم. برید یه جای شلوغی مثل ایستگاه مترو و درباره مردمی که از اونجا عبور و مرور می کنن داستانی خیالی تصور کنید و دربارشون بنویسید.

 

۲) به آهنگ مورد علاقه تون، یا به فیلم یا نقاشی فکر کنید و بعد این رو در نظر بگیرید  که وقتی هنرمند داشته اون اثر رو خلق می کرده اصلا نمی دونسته که قراره کارش موفق بشه.

 

۳) وقتی دنبال هنر برید، بعضی ها فکر می کنن که دیوونه شدید و نگرانتون میشن و میخوان بهتون پند و اندرز بدن. اما وقتی بالاخره به سر و سامون میرسید همون آدم ها میان بهتون میگن: من همیشه بهت باور داشتم و می دونستم تو بالاخره یه چیزی میشی!

 

۴) اخیرا چه کتابی خوندید؟ چه فیلمی دیدید؟‌ چه موزیکی گوش دادید؟ امیدوارم که درگیر این چیزها باشید و ایده بگیرید. هنرمند ها همیشه دنبال این تیپ مسائل هستن

 

۵) شرط می بندم یه جایی وسط کار به این باور رسیدید که اثرتون یک آشغال به تمام معناست. البته ممکنه به نتیجه درستی رسیده باشید! اما تا اثر رو تموم نکنید و به پایان نرسونید و بعد یک بار بازنگریش نکنید و بعد از بازنگری دوباره به پایان نرسونیدش نمی تونید تشخیص بدید که کار آشغال هست یا نه!

 

۶) احمقانه ترین سوال در روند نویسندگی اینه : من باید چی بنویسیم؟

اگه همه نویسنده ها می دونستن که باید چی بنویسن همون رو می نوشتن! شما فقط شروع کنید به نوشتن. همین.

 

۷) از میدان تایمز در نیویورک بدم میاد. خیلی مصنوعی و با حساب کتاب ساخته شده. دقیقا مثل فیلم نامه ای که از روی یک کتاب آموش فیلم نامه نویسی نوشته شده باشه.

 

۸) از کجا متوجه می شوید که امروزتون یک روز نویسندگی خوب بوده؟ خب ساده ست. اگه نشستید و تمرکز کردید و تمام تلاشتون رو روی برگه آوردید. قطعا یه روز نویسندگی خوب داشتید.

 

۹) حتما این جمله رو خیلی شنیدید که میگن : من که نویسنده واقعی نیستم. یا من که هنرمند واقعی نیستم.

ولی دارم بهتون میگن اگه هر روز دارید تلاش می کنید. و کار انجام می دید. بله. شما یک هنرمند و یک نویسنده واقعی هستید.

 

۱۰) یه هنرمند واقعی در مسیری که هست تا آخرش میره و اجازه نمی ده که اولین مشکل یا رد شدن اثرش یا ناامیدی و این مسایل باعث توقفش بشه.

شکسپیر و شرکا

من برای اولین بار که چشمم به کتاب شکسپیر و شرکا افتاد. گمان بردم که از آن داستان های خیالی است که شکسپیر و چند نفر از نویسندگان معروف دور هم گرد آمده اند. بعد از طریق سایت جیره کتاب متوجه شدم که نه. شکسپیر و شرکا نام یک کتاب فروشی واقعی در پاریس است. بعد کم کم یادم افتاد که در چند فیلم هم اشاره هایی به این کتاب فروشی شده بود. بالاخره کنجکاوی طبق معمول گل کرد و سریع کتاب را تهیه کردم. من عاشق داستان هایی هستم که ماجرایشان در کتاب فروشی رخ بدهد یا به هر صورتی داستان به کتاب مربوط باشد. چون از نظرم که خود کتاب یک شی جادویی است بعد حالا در نظر بگیرید که داخل این شی جادویی، در لا به لای برگه ها داستانی بخوانید که آن هم درباره کتاب ها باشد. یک مزیت بر مزیت های سابق قضیه اضافه می شود.

داستان گویا بر اساس واقعیت است یا حداقل نویسنده در مقدمه داستانش این طور نوشته است. درباره خبرنگاری جنایی (همان نویسنده کتاب یعنی آقای جرمی مرسر) است که کار و بار و زندگی قبلی اش را رها می کند و بدون پول و جایی برای خوابیدن می رود به پاریس و متوجه می شود که در آن جا کتاب فروشی است به نام شکسپیر و شرکا. این جا صاحبی دارم به نام جرج ویتمن و این جناب هم به نویسندگان جویای نام، یا سرخورده یا هر چه پناه می دهد. شکسپیر و شرکا یک جورهایی کاروانسرایی برای نویسندگان است.

اگر واقعا نمی دانستم که چنین چیزی واقعیت دارد. قطعا به نظرم دراماتیک ترین داستان ممکن می رسید. نویسندگان نوپا که آهی در بساط ندارند، وسط پاریس به یک کتاب فروشی پناه می برند. چنین چیزهایی جزو وحشیانه ترین رویاپردازی های روزانه عشق و تشنه هنرها و ادبیات است. ولی مثل این که این رویاها هم جایی در این دنیای واقعی دارند.

این کتاب هم از سیاست دارد. هم پر است از ارجاع به ادبیات. هم عشق به نوشتن. به کار کردن. به همکاری. به عاشق شدن. به سفر کردن. به روابط بین غریبه ها. به شکل گیری دوستی های غیر معقول. این جا با یک نسخه فشرده از زندگی روزمره طرف هستیم. منتها روزمرگی که بیشترمان تجربه اش نکردیم. روزمرگی آوارگان ساکن یک کتاب فروشی قطعا با روزمرگی آپارتمان نشینی متفاوت است. داستان به قدری روان نوشته شده و با ترجمه خوب پوپه میثاقی این روان بودن به زبان فارسی هم منتقل شده است. در ضمن کتاب را هم نشر مرکز منتشر کرده.

من به سختی توانستم کتاب را زمین بگذارم. نصفش را یک روزه در مترو تمام کردم و نصف دیگرش را هم در عرض چند ساعت، در خانه. و نمی دانم این حس و حال عجیب چیست که وقتی مثل الان دارم درباره چیزی در این بلاگ می نویسم، هوس می کنم که بروم و دوباره آن را تجربه کنم. حالا ممکن است کتاب باشد یا فیلم یا…

قیمت کتاب مناسب است و ارزش خریدن و نگه داشتن دارد. ارزش مرور دارد. و از همه مهم تر این که روح دارد. یک سری چیزها را نمی شود بیان کرد و نوشت. باید کامل آن را حس کنید. مثلا من می گویم این کتاب روح دارد و جان دار است و فلان! (که بیشتر کتاب های خوب این طور هستند) اما باز معنی که باید بدهد را نمی دهد. بیشتر به یک شاعرانگی دوزاری می زند. ولی این طور نیست. مثلا من با خواندن شکسپیر و شرکا همان حسی را دارد که با یک سفر خوب به دست آورده ام. شما لزوما در سفر درس خاصی نمی گیرد. پیام خاصی نمی گیرد. اما خود به خود بزرگ تر می شود. دید شما وسیع می شود. شاید خودتان هم خبر نداشته باشید ولی چنین اتفاقی رخ می دهد. کتاب ها هم دقیقا چنین حالتی دارند.

و با این حرف ها، شکسپیر و شرکا عجب سفر دل چسبی بود.

نکته

شخصیت جرج ویتمن که کتاب فروشی را راه اندازی کرد و در سال ۲۰۱۱ هم از دنیا رفت. از آن آدم ها بوده است که مدت ها با من می ماند. رفتارش، صحبت هایش، نظریه ها، نحوه زندگی اش، همه و همه آدم را به فکر می اندازد. نمی دانم نویسنده چقدر به واقعیت نزدیک شده است، اما اگر واقعا جرج همانی بوده است که در داستان توصیف شده است، این انسان واقعی بیشتر به بهترین شخصیت های ادبیات نزدیک است و با هر کلامش تو را به چالش می کشد.